PRZEBIEG: Krasnobród Pod-klasztor – Kaplica św. Rocha (3,5 km) – okol. Pszczelińca (1,3 km) – Krasnobród (parking przy ul. Kościuszki obok ronda ) (1,7 km)
CZAS PRZEJŚCIA - ok. 2,5 godz.
Idąc dalej ulicą Spokojną dochodzimy do ul. Lelewela i skręca-my w lewo, przechodzimy obok obiektów szkolnych. Następnie skręcamy w prawo w kierunku zachodnim (ul. Modrzewiowa). Przez sosnowy las wędrujemy do skrzyżowania z szosą Krasnobród – Długi Kąt, którą przekraczamy. Po lewej stronie stoi kamienna figura przy trakcie pątniczym do Kapliczki św. Rocha. Wędrujemy południowym skrajem Doliny Św. Rocha w kierunku przysiółka – Zagóra. Dolinę zamyka wzgórze porośnięte lasem. Na skraju wąwozu tuż przy stromym zboczu ukazuje się nam kapliczka św. Rocha (opis w części przewodnika pt. „Co warto zobaczyć”).
Po zwiedzeniu tego uroczego zakątka wspinamy się po stoku i wchodzimy do starego lasu. Trasa naszej wędrówki prowadzi przez Rezerwat przyrody „Św. Roch”. Znaki doprowadzają nas do leśnej kamiennej drogi. Wędrujemy w dolinę rzeki Wieprz.
Przekraczamy skrzyżowanie z ul. Wczasową prowadzącą do ośrodków wypoczynkowych na Pszczelińcu. Idziemy jeszcze kilkanaście metrów drogą utwardzoną i wchodzimy na wąską leśną ścieżkę (uwaga na znak po prawej stronie). Ścieżką idziemy przez niewielką wydmę porośniętą rzadkim lasem sosnowym i borówką. Ukazują się nam na pierwszym planie stawy, które są rajem dla wędkarzy. Groblą pomiędzy stawami dochodzimy do zalewu z piaszczystą plażą. W okresie letnim przebywa tu bardzo dużo wypoczywających wczasowiczów. Po stronie zachodniej mijamy camping „Jeżyk”. Po stronie północnej mijamy park i pałac, w którym znajduje się Sanatorium Rehabilitacyjne dla Dzieci im. Janusza Korczaka. Zbliżamy się do końca spaceru – spójrzmy jeszcze raz na południe. Malowniczą dolinę Wieprza na południu zamyka wał wzgórz pokryty wiekowymi jodłami i bukami. Szczególnie piękny jest stąd widok jesienią, kiedy liście buków zaczerwieniają się i kontrastują z zielenią jodeł.
Powrót do Krasnobrodu szlakiem zielonym 5,5 km. (ok. 2 godz.)
Wędrówkę ścieżką spacerową rozpoczynamy przy węźle szlaków w Podklasztorze. Udajemy się w kierunku wschodnim początkowo poboczem szosy (ul. Tomaszowską). Po przejściu ok. 1 km. skręcamy w kierunku południowo-wschodnim na drogę polną, która odprowadza nas do małej miejscowości Borki. Na jej skraju droga skręca w kierunku południowym. Mijamy kilka zabudowań i na południowym skraju dochodzimy do drewnianej kapliczki. Opuszczamy zabudowania i wędrujemy drogą leśną pod górę. Ścieżka spacerowa prowadzi przez Krasnobrodzki Park Krajobrazowy. Otaczają nas lasy iglaste z przewagą jodły. Są to pozostałości dawnej puszczy pokrywającej Roztocze Środkowe. Wchodzimy na wzgórze (277 m n.p.m.), a następnie krętą kamienną ścieżką dochodzimy do wioski Szur. Niewielka wioska położona jest na polanie wśród malowniczych lasów. Ludność trudni się rolnictwem i obróbką drewna.
Obok Krzyża jest znak końcowy ścieżki spacerowej.
Proponujemy jeszcze wędrówkę do drugiej części Szuru. Doprowadzą nas tam znaki szlaku zielonego Zamość – Susiec. Na wydmie piaskowej po lewej stronie rośnie rozłożysta sosna uznana za pomnik przyrody. Do pnia drzewa umocowana jest ludowa kapliczka misternej roboty wykonana przez mieszkańca wioski Edmunda Tyrkę.
Do Krasnobrodu powracamy szlakiem zielonym prowadzącym szerokim gościńcem. Po 5,5 kilometrowej wędrówce dochodzimy do Krasnobrodu.
Ścieżka spacerowa "Ułańskim Szlakiem"
PRZEBIEG: Grabnik- Nowa Wieś-Turzyniec-Podklasztor-Krasnobród
DŁUGOŚĆ TRASY: około 5 km
CZAS PRZEJŚCIA: 2-2,5 godz.
Ścieżka dostępna dla turystów pieszych i rowerowych
Rozpoczęcie trasy: Góra Grabnik. Dojście lub dojazd - z parkingu przy ul. Kościuszki udajemy się ul. Zamojską, następnie drogą w kierunku miejscowości Grabnik.
Wstęp
Ścieżka historyczna „Ułańskim szlakiem” poświęcona jest przede wszystkim 25 Pułkowi Ułanów Wielkopolskich, który 23 września 1939 roku podczas II bitwy tomaszowskiej stoczył zwycięską bitwę o Krasnobród. Przeprowadził słynną szarżę na oddział kawalerii niemieckiej, która w znacznym stopniu miała wpływ na dalsze działania Nowogródzkiej Brygady Kawalerii w skład, której wchodził 25 Pułk. Jednostki te wraz z innymi wchodziły w skład Grupy Operacyjnej Kawalerii dowodzonej przez gen. Władysława Andersa.
Przystanek I
Generał W. Anders na Górze Grabnik
Znajdujemy się na drodze przecinającej płaskowyż, który tworzy Góra Grabnik. Właśnie w tym miejscu późną nocą z 22 na 23 września Grupa Operacyjna Kawalerii pod dowództwem gen. W. Andersa otrzymała rozkaz podjęcia działań bojowych na osi Krynice-Suchowola. Działania te polegały na odbiciu zajętego przez Niemców Krasnobrodu wraz z jednoczesnym przełamaniem pierścienia okrążającego i dalszy marsz na Majdan Sopocki.
Gen. W. Anders po dotarciu na górę Garbnik, po krótkiej ocenie sytuacji podjął decyzję o ataku na Krasnobród.
Z tego historycznego miejsca na wzgórzu widzimy dolinę rzeki Wieprz, a na niej malowniczo położone miasteczko Krasnobród. W kierunku południowo-wschodnim w odległości ok. 2 km bielą się mury klasztoru. Na lewo od klasztoru wznosi się Kamienna Góra, a po prawej stronie Chełmowa Góra.
Po obejrzeniu panoramy Krasnobrodu schodzimy szosą niżej w stronę Nowej Wsi i zatrzymujemy się u podnóża Góry Grabnik.
Przystanek II
Rozkazy dla 25 Pułku
U podnóża Góry Grabnik płk. B. Stachlewski zgromadził wszystkich dowódców szwadronów i plutonów, którzy otrzymali rozkazy mające na celu zdobycia klasztoru. Porucznik T. Gerlecki działając w szyku konnym przy wsparciu plutonu kolarzy miał opanować Chełmową Górę i wyjść na tyły Niemców zajmujących klasztor.
Schodzimy do miejsca, gdzie w lewo prowadzi droga przez Nową Wieś, natomiast po prawej stronie mamy ul. Zamojską.
Przystanek III
Przeprawa przez Wieprz
W dalszej kolejności poruszamy się przez miejscowość Nowa Wieś zgodnie z kierunkiem przemieszczania się 1 szwadronu 25 Pułku, który poszukiwał dogodnego przejścia przez Wieprz.
Dochodzimy do końca miejscowości. Za przydrożną figurą przed rozpoczynającym się lasem skręcamy w prawo i leśną ścieżką kierujemy się do Turzyńca. Idziemy prosto nie skręcając w lewo ok. 200m. Zgodnie z oznaczeniami skręcamy w prawo. Po wyjściu z lasu w odległości ok. 1000 m na wprost widzimy Kamienną Górę, bardziej na prawo Górę Chełmową. Przechodzimy 50 m i za rowem melioracyjnym skręcamy w prawo. Idąc wzdłuż tego rowu dochodzimy do przepustu wodnego, za którym skręcamy w lewo i ścieżką dochodzimy do zabudowań Turzyńca kierując się na most.
Przystanek IV
Lance do boju, szable w dłoń ...
Po tym moście 1 szwadron przeszedł na lewy brzeg rzeki. Wcześniej wysłany na rozpoznanie patrol meldował, że w małej odległości w okolicy „Kaplicy Objawień” porusza się oddział kawalerii niemieckiej. Por. T. Gerlecki podjął decyzję o uderzeniu. Rozwinął nadjeżdżający szwadron w linię harcowników i od mostku w kierunku Kamiennej Góry prowadził stępem po obu stronach polnej drogi.
Dochodzimy do Al. NMP i kierujemy się w prawo w stronę Klasztoru. Po prawej stronie Wodna Kapliczka a z lewej strony zbocze Kamiennej Góry. Miejsce to ma historyczne znaczenie. To tu rozegrała się ostatnia szarża, o czym mówi cytowany fragment wspomnień: „(...) Po wyjeździe na grzbiet wzniesienia w odległości 200 m zauważył oddział kawalerii niemieckiej w sile ok. 2 szwadronów. Następnie w szyku ścieśnionym prowadził ułanów podając komendy: „lance do boju, szable w dłoń, szwadron kierunek za mną kłusem marsz”, a potem „galopem marsz”.
Na rozkaz „marsz, marsz” szwadron przeszedł w cwał i z gromkim „hura” runął w dół na Niemców, którzy dobyli szabel i za swym dowódcą ruszyli naprzeciw szarżującym kawalerzystom polski.
Piękny to był widok. Połysk słońca na szablach i na grotach lanc. Jasne sylwetki jeźdźców w eleganckich francuskich hełmach rwących galopem w dół na złocistych kasztanach. Na kłusujących kawalerzystów niemieckich wpada z pełnym impetem polski szwadron. Rozpoczęła się walka na białą broń (...)”.
W dalszej kolejności naszej wędrówki Al. NMP kierujemy się w stronę Kościoła i Klasztoru.
Przystanek V
Pościg za kawalerzystami niemieckimi
Po przejściu Al. NMP ok. 200 m siadamy na ławeczce w otoczeniu kasztanów i kierujemy wzrok na drugą stronę ulicy. W niewielkiej odległości od miejsca, na którym się znajdujemy podczas pościgu za kawalerzystami niemieckimi poległ m.in. por. T. Gerlecki dostając się pod silny ogień karabinu maszynowego.
Idąc dalej Al. NMP przechodzimy obok parku i dochodzimy do Kościoła.
Przystanek VI
Kościół i Klasztor – świadkowie minionej historii
Sanktuarium Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny i zespół klasztorny to świadkowie ponad trzech wieków historii.
Po zwycięskiej szarży i walce o Krasnobród w godzinach popołudniowych przez kilka godzin odpoczywali ułani. W zabudowaniach klasztornych było miejsce postoju dowódcy pułku płk. B. Stachlewskiego natomiast sztab gen. W. Andersa stacjonował w Krasnobrodzie.
Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku w obiektach klasztornych zlokalizowany był szpital dla rannych żołnierzy.
Dużą rolę w tym okresie odegrał ks. Marcin Bardel, wikariusz parafii Krasnobród. Pomimo namowy i propozycji wyjazdu do Krakowa, co miało nastąpić 23 września 1939 r. pozostał w Krasnobrodzie, aby służyć Bogu, Ojczyźnie i potrzebującym, których było w tym okresie wielu. Krasnobrodzkim parafianom wskazywał drogę w trudnym okresie okupacji hitlerowskiej. Służył także pomocą w zakwaterowaniu oficerów i żołnierzy w zabudowaniach klasztornych, organizował wyżywienie i gońców do do-starczania ważnych informacji oraz przewodników po najbliższej okolicy.
Na pamiątkę słynnej szarży 25 Pułku pod Krasnobrodem w 40 jej rocznicę poświęcono wmurowaną w Kościele tablicę pamiątkową (1979 r.). Poświęcenia dokonał ks. prof. B. Pylak, biskup ordynariusz diecezji lubelskiej. Odbyło się to w ramach zjazdu Koła Środowiskowego 25 PUW.
Dalsze miejsca związane z 25 PUW znajdują się na miejscowym cmentarzu, gdzie udajemy się ul. Spokojną (dawniej Cmentarną). Wchodzimy na teren cmentarza i główną aleją idziemy ok. 100 m., po czym skręcamy w lewo i w odległości 30 m, na wzniesieniu znajdują się mogiły żołnierskie.
Przystanek VII
Mogiła por. T. Gerleckiego
W bitwie o Krasnobród 25 Pułk poniósł największe straty (nie licząc ostatniego „boju”). Podczas walk na Krasnobrodzkiej Ziemi zginęło 26 żołnierzy i 35 zostało rannych. Tutaj znajduje się 5 mogił wśród nich mogiła por. Tadeusza Gerleckiego, dowódcy 1 szwadronu 25 Pułku.
Wracamy tą samą trasą do głównej alei, a następnie skręca-my w lewo. Po przejściu ok. 100 m mijamy po prawej stronie dwie aleje. Dochodzimy do trzeciej także po prawej stronie i skręcamy w nią. W odległości 30 m po lewej stronie znajduje się mogiła Feliksy Lewandowskiej.
Przystanek VIII
Ku pamięci ...
Znajdujemy się obok mogiły Feliksy Lewandowskiej – artystki i poetki ludowej, która od początku towarzyszyła ułanom, żołnierzom i ich rodzinom podczas ich pobytów w Krasnobrodzie. Wielokrotnie była także współorganizatorem zarówno w szkole jak i kościele części artystycznych poświęconych bohaterom z 25 Pułku.
Po przejściu kilkunastu kroków dalej dochodzimy do mogił zbiorowych Żołnierzy Września poległych na Ziemi Krasnobrodzkiej.
Przystanek IX
Pomnik Żołnierzy Września 1939
Znajdujemy się na wydzielonej części miejscowego cmentarza, która poświęcona jest poległym we wrześniu 1939 roku żołnierzom różnych jednostek wojskowych. Na wprost znajduje się Pomnik Żołnierzy Września 1939 roku, a po lewej i prawej stronie zbiorowe mogiły żołnierzy Wojska Polskiego, poległych na ziemi krasnobrodzkiej w obronie Ojczyzny. Po obu stronach pomnika znajduje się wykaz imion i nazwisk poległych żołnierzy oraz daty ich śmierci. W mogile X pochowany został ppor. Marian Śrutka, oficer 25 Pułku, dowódca plutonu kolarzy, który poległ podczas szturmu na Podklasztor. W mogiłach spoczywają polegli ułani, a także wielu żołnierzy z innych formacji.
Głównym wyjściem opuszczamy Cmentarz Żołnierski i przechodzimy wzdłuż płotu po lewej stronie. W dalszej kolejności idziemy na wprost i dochodzimy do posesji ogrodzonej siatką. Idziemy wzdłuż ogrodzenia tej i następnych posesji dochodząc do ul. Lelewela, skręcamy w lewo i dochodzimy do szkoły.
Przystanek X
Szkoła imienia 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich
Znajdujemy się na terenie szkoły noszącej imię 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich. Nadanie imienia nastąpiło 1 września 1987 roku. Środowisko kombatanckie i rodzice ufundowali sztandar. Od roku 1988 w kolejne rocznice szarży pod Krasnobrodem, szkoła obchodzi święto patronalne. W szkole znajduje się bogato wyposażona Szkolna Izba Pamięci i Tradycji poświęcona Patronowi Szkoły. Ponadto od 2000 roku w ramach święta patronalnego w szkole rozgrywany jest Wielobój Ułański, który nawiązuje do tradycji kawaleryjskich i konkurencji uprawianych w okresie międzywojennym przez żołnierzy 25 Pułku (biegi przełajowe, musztra, historia i tradycje kawaleryjskie, rowerowy tor przeszkód i inne). Od szkoły powracamy ul. Lelewela do centrum Krasnobrodu.
Ścieżka spacerowa „Krasnobrodzkie Wąwozy"
DŁUGOŚĆ - około 4 km.
CZAS PRZEJŚCIA - 2-2,5 godziny.
Trasa przebiega prawie w całości po istniejących drogach i ścieżkach leśnych krzyżuje się z istniejącą ścieżką przyrodniczo-historyczno-dydaktyczną dając możliwość wyboru kierunku zwiedzania.
Początek trasy ma miejsce w dzielnicy Krasnobrodu Zapiasek, na parkingu przy ulicy Kościuszki przed wyjazdem z Krasnobrodu w kierunku Józefowa.
Do miejsca rozpoczęcia ścieżki wyruszamy z parkingu przy ul. Kościuszki (obok ronda) i idziemy cały czas ul. Kościuszki aż do parkingu znajdującego się po przeciwnej stronie obiektów Centrum Szkolenia i Rekreacji „Energetyk”.
Obok parkingu na wzgórzu z urwistym lessowym zboczem znajduje się cmentarz żydowski.
Przystanek I
Kirkut w Krasnobrodzie
Kirkut, cmentarz żydowski położony jest na wzgórzu w południowej części Krasnobrodu, przy drodze do Józefowa.
W 1598r. przywilej na osiedlanie się w miasteczku, nadał Żydom ówczesny właściciel Krasnobrodu – Jan Lipski. W XVII w. w Krasnobrodzie wybudowano ostatnią renesansową synagogę o małomiasteczkowym charakterze. Dokładna data założenia cmentarza grzebalnego nie jest znana. Z powyższych faktów można wnioskować, że kirkut został założony w XVII w. Pierwotne granice są trudne do określenia. Ostatnich pochówków dokonano tu w 1942 roku.
W Krasnobrodzie Niemcy zgładzili we wrześniu 1942r. ok. 200 Żydów. W tym samym roku Niemcy zdewastowali cmentarz wywożąc cenniejsze marmurowe i granitowe macewy. Obecnie na kirkucie można doliczyć się zaledwie kilku porosłych mchem macew.
Turysto, wchodząc w ten las, pamiętaj, że to cmentarz – święta ziemia.
Dalej udajemy się około 50 m w kierunku Krasnobrodu, po czym skręcamy w lewo na polną drogę biegnącą wzdłuż zabudowań. Po prawej stronie rozciąga się widok na dolinę Wieprza i kamieniołom z punktem widokowym. Po dotarciu do ściany lasu wchodzimy w sieć wąwozów lessowych.
Przystanek II
Wąwóz lessowy
Wąwóz jest charakterystycznym elementem rzeźby obszarów lessowych, ma urwiste zbocze i wąskie dno. Powstaje w wyniku działalności erozyjnej wód płynących, deszczowych i roztopowych. Wąwozy rozcinają stoki garbów lessowych i dna suchych dolin tworząc rozległe systemy. W okolicach Krasnobrodu mają najczęściej 0,5 km długości i kilka metrów głębokości.
Zbocza wąwozu porastają rośliny typowe dla lasu wyżynnego. Znajdziemy tu sosny, buki i jodłę, w podszycie leszczynę, kruszynę, bez czarny; runo stanowią przedstawiciele mszaków i paprotników. Wśród roślin naczyniowych zauważyć można przylaszczkę pospolitą konwalię majową, na obrzeżach lasu spotkać można podkolan biały oraz liczne zioła lecznicze.
Przystanek III
Pokrywy lessowe
Less jest skałą osadową o żółtej barwie przypominającą glinę. Zgniatany rozsypuje się w pył, nie jest jednak plastyczny, co odróżnia go od gliny. Powstał w wyniku nagromadzenia ziarenek kwarcu i węglanu wapnia wywiewanych przez wiatr wiejący od strony cofającego się lądolodu w okresie plejstoceńskim. Dzięki silnej porowatości i zawartości węglanu wapnia jest podłożem żyznych gleb.
Przemierzając ten wąwóz na zboczach obserwować możemy systemy korzeniowe różnych gatunków roślinności i ich wpływ na zapobieganie erozji.
Przystanek IV
Punkt widokowy na sieć głębokich wąwozów
Na granicy lasów prywatnych oraz kompleksu leśnego stanowiącego rezerwat św. Roch zlokalizowany jest punkt widokowy na sieć głębokich wąwozów. Oprócz form ukształtowania terenu obserwować tu możemy różne typy roślinności charakterystyczne dla Roztocza duże płaty buczyny karpackiej przechodzą w las wyżynny mieszany z udziałem buka, jodły, sosny. W podszycie znajdziemy jodłę i buka, grab, bez czarny, bez koralowy, leszczynę. Runo jest zróżnicowane od siedliska. Występuje tu szczawik zajęczy, przylaszczka, konwalia majowa, nerecznica samcza, jeżyna i malina. Udając się w dalszą trasę mijamy charakterystyczną kapliczkę wotywną typu słupkowego ufundowaną przez mieszkańca Krasnobrodu leśniczego Mieczysława Kaweckiego.
Przystanek V
Teren po wiatrołomach
Wchodzimy na teren gdzie w roku 1975 przeszła potężna burza. Jej skutek to wyłamanie lub wyrwanie z korzeniami prawie 100% drzewostanu, który stanowiła tutaj jodła pospolita. W wyniku prac rekultywacyjnych przeprowadzonych przez Nadleśnictwo Zwierzyniec dokonano nasadzeń. Wśród nasadzonych drzew spotkamy tu modrzew europejski, olchę oraz buka. Idąc dalej, wkraczamy w teren porośnięty dębem czerwonym gatunkiem również wprowadzony przez człowieka. Jednak zauważmy, że natura koryguje działalność ludzką i w podroście widzimy jodłę i buka. Na całej trasie spotkać może-my wszystkie gatunki dzięcioła i sikorki.
Przystanek VI
Bór sosnowy
Fragment ścieżki „Krasnobrodzkie Wąwozy” pokrywa się ze ścieżką „Wokół Krasnobrodu” znakowaną kolorem czarnym. Ścieżką „czarną” można zejść do Kaplicy św. Rocha.
Drzewostan sosnowy w tym miejscu jest wprowadzony sztucznie ponad sto lat temu, dlatego też zauważa się sukcesję jodły jako gatunku przystosowanego do życia w tych warunkach siedliskowych. Jodła stanowi tutaj drugie piętro roślinności. W runie dominuje borówka czernica, lecz spotkamy tu również konwalię majową i nerecznicę samczą oraz mchy.
Przystanek VII
Bór jodłowy
Udając się w dalszą trasę mijamy płaty boru jodłowego zespołu roślinności uznawanego za endemiczny dla terenu południowo-wschodniej Polski. Zwarte korony drzew nawet w upalne dni pozwalają na zachowanie swoistego mikroklimatu. Powietrze jest chłodne i wilgotne. Jako domieszka w borze jodłowym rosną miejscami sosna, buk i grab. Dolną warstwę stanowi podrost jodły, buka dobrze rozwijający się w miejscach lepiej naświetlonych. W borze jodłowym stwierdzono występowanie ponad 120 gatunków roślin wśród nich najczęściej spotykamy szczawik zajęczy, konwalijkę dwulistną, borówkę czernicę, marzankę wonną, widłak jałowcowaty. Zwarte kobierce tworzą mchy np.: płonnik strojny, rokitnik pospolity.
Przystanek VIII
Buczyna karpacka
Typowa buczyna karpacka to cienisty las o wielowarstwowej strukturze, który tworzy drzew stan bukowy lub bukowo–jodłowy jako domieszka mogą występować grab, klon, jawor, i wiąz górski. Duże zwarcie koron powoduje, że rozwój roślinności w runie ma miejsce wczesną wiosną, kiedy korony drzew są nie ulistnione i przepuszczają światło do dna lasu. Wśród stwierdzonych 170 gatunków roślin występujących w buczynie przeważają gatunki górskie. W podszycie znajdziemy wawrzynek wilczełyko, wierzbę iwę, malinę i jeżynę. W runie zaś wilczomlecz migdałolistny, widłak wroniec, przylaszczkę marzankę wonną i podbiał.
Przystanek IX
Wąwóz ze źródłem
Miejsce schronienia ludności Krasnobrodu w okresie II wojny światowej oraz stacjonowania oddziałów partyzanckich.
Zarówno less jak i piasek łatwo przepuszczają wodę. Wsiąka ona też w spękane podłoże kredowe. Źródła na Roztoczu rozmieszczone są bardzo nierównomiernie, najczęściej występują pod zboczami dolin rzecznych. Niekiedy można je spotkać poza dolinami rzecznymi, mają wtedy niewielką wydajność i okresowo wysychają.
W biocenozie tego terenu stanowią wodopój dla licznej zwierzyny leśnej spotkać tutaj możemy sarny, jelenie, dziki w zboczach wąwozów istnieją liczne nory lisów i borsuków.
Przystanek X
Roślinność terenów podmokłych
W miejscach gdzie odpływ wody jest utrudniony tworzą się zespoły roślinności określane jako ols zwykle graniczą one z łęgami jesionowo-olszowymi. Warstwę drzew stanowi tu odroślowa olsza czarna z domieszką innych gatunków np.: brzozy, jodły. W typowym olsie zanotowano prawie 150 gatunków roślin.
Przystanek XI
Wapienie kredowe
Skały tworzące garb Roztocza to głównie kredowe gezy i opoki powstałe na dnie morza ze szczątków organizmów. Często w skałach tych można znaleźć skamieniałości organizmów morskich, np. amonity, belemnity
Przystanek XII
Wydma porośnięta borem sosnowym
Po przecięciu drogi prowadzącej do Hutek dochodzimy do wydmy porośniętej borem sosnowym świeżym. Dominującym gatunkiem drzew jest tu sosna pospolita w runie rośliną zdecydowanie panującą jest borówka czernica. Gatunkami towarzyszącymi są: śmiałek pogięty, pszeniec zwyczajny, kosmatka owłosiona oraz borówka brusznica. Naszą uwagę zwróci łanowo wykształcona tu warstwa mszysta. Jej dominantom jest rokiet pospolity, charakteryzujący się bursztynowo nabiegłą łodyżką. Towarzyszy mu gajnik lśniący o drzewkowatym wyglądzie oraz widłoząb falisty i płonnik strojny.
Przystanek XIII
Fauna i flora zbiorników wodnych
Stawy powstały w latach przedwojennych i należały do właściciela dóbr krasnobrodzkich Kazimierza Fudakowskiego. Po wojnie zostały upaństwowione.
Stawy te były ciągle przebudowywane. Z kilkunastu przedwojennych, w latach 60-tych, w wyniku prac konserwatorskich, utworzono siedem zbiorników stawowych. Średnia głębokość stawów wynosi 1,2 m. Produkuje się tu materiał zarybieniowy i hodowlany karpia. W wodach stawów można również spotkać ryby takich gatunków jak: karaś srebrny i złoty, okoń, płoć, sum, lin i szczupak.
Teren stawów i przyległych kompleksów leśnych to ostoja wie-lu ptaków, takich jak: łabędź, perkozek, perkoz dwuczuby, czapla siwa, bąk, bączek, bocian czarny (żerowisko jednej pary), cyranka, płaskonos, błotniak stawowy, śmieszka, mewa pospolita i rybitwa zwyczajna.
Zarośnięte trzciną i tatarakiem obszary stawów stanowią dogodne miejsce gniazdowania dla wielu gatunków ptaków.
Stąd, po chwili obserwacji udajemy się na parking przy stadionie, gdzie kończymy nasz spacer.
źródło:
www.ejozefow.pl
Szlak Centralny
Szlak Łącznikowy Józefów - Potok - Senderki
Ścieżka spacerowa "Do Szuru"